ซื้ออูคูเลเล่ครั้งแรก ควรรู้อะไร

ผมเองเป็นคนหนึ่งที่ตอนไปซื้ออูคูเลเล่ครั้งแรกเมื่อนานมาแล้ว ไม่ได้รู้อะไรนักเกี่ยวกับมัน แค่เคยเห็น เคยได้ยินเสียง แล้วชอบ จนอยากเล่น เลยไปหา ซึ่งกการที่เป็นคนที่เล่นกีตาร์มาก่อน ก็พอจะทราบว่าเครื่องดนตรีที่ดีเป็นอย่างไร แต่ก็ทราบตามมุมมองคนเล่นกีตาร์ และไม่ได้รู้จักเกี่ยวกับผู้ผลิตอะไรนัก 

ผมเริ่มตั้งแต่ไปได้อูคูเลเล่ตัวละ 500 มาตอนอยู่ ม. 1 หลังจากหัดเล่นอยู่นานก็เลิก เพราะมันตั้งเสียงไม่เคยอยู่ เพี้ยนตลอดเวลาและเสียงอั้นมาก ๆ เทำให้วลาผ่านล่วงเลยมาจนปาเข้าไป 30 ขวบ ถึงจะได้ครอบครองอูคูเลเล่อีกที และเป็นแบบที่เล่นได้จริง ๆ เมื่อเจอกับของดี ก็ลามปามจนมาเป็นคนบ้าอูคูเลเล่ที่สุดคนหนึ่งในไทย (ตำแหน่งนี้ผมมอบให้ตัวเอง เพราะสอดส่องมาจะ 2 ทศวรรษ ก็ไม่เห็นมีใครบ้าเท่า ) มาแนะนำอูคูเลเล่ให้คุณในวันนี้

เพื่อให้ได้เคล็ดลับการเลือกซื้ออูคูเลเล่ตัวแรกไปแบบเข้าใจง่าย ๆ ผมแบ่งจุดที่ควรทราบก่อนเดินเข้าร้าน เป็นข้อ ๆ ด้วยภาษาคนคุยกัน ไม่เอาคำศัพท์เฉพาะทางมาใช้ พออ่านเสร็จบางทีหากคุณไม่ได้มาที่ Kumabee แล้วไปร้านอื่นที่ไม่ได้ชำนาญด้านอูคูเลเล่ คนขายอาจจะรู้อะไรเกี่ยวกับอูคูเลเล่น้อยกว่าคุณก็ได้ และนั่นเป็นสาเหตุหลักที่หลายคนได้อูคูเลเล่แย่ ๆ ไป จบที่วางทิ้งไว้ เพราะเล่นไม่สุนทรีย์

1. ทำความเข้าใจธรรมชาติราคาอูคูเลเล่ แล้วตั้งงบตามความสะดวกกระเป๋า 
ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจราคาของอูคูเลเล่ว่าจริง ๆ แล้วสิ่งที่เราคิดต่างจากโลกแห่งความจริงแค่ไหน มีหลายท่านมาหาเราด้วยความตั้งใจจะมาเอา "อูคูเลเล่ราคากลาง ๆ" ไปเล่น เมื่อหยิบอูคูเลเล่ราคากลาง ๆ มาให้ก็ตกใจ ว่าทำไมราคามันสูงจัง นั่นเพราะราคาในใจของคุณอาจไม่ตรงกับราคาที่เป็นอยู่จริง ๆ 

อูคูเลเล่นั้นมีตั้งแต่ราคาหลักร้อย ส่วนมากเป็นอูคูเลเล่ที่แค่ดูเหมือนอูคูเลเล่ มีสี่สาย ดีดได้ แต่ถ้าเอามาเล่นจริง ๆ เล่นไม่ได้ เนื่องจาก เสียงเพี้ยน เสียงทึบ ตั้งสายไม่อยู่ และอื่น ๆ อีกมากมาย พอมาหลักพันต้น ๆ ก็มีทั้งดีและแย่ เข้าหลักพันปลาย ๆ ก็มีทั้งดีและแย่ มาถึงหลักหมื่นต้นก็เหมือนเดิม มีทั้งดีและแย่ สู่หลักหมื่นปลายอันนี้ส่วนมากจะเหลือแต่อูคูเลเล่จากกผู้ผลิตที่มีชื่อเสียง ก็จะเป็นของดีเสียส่วนใหญ่ ไปหลักแสนอันนี้ดีโคตรแน่ ๆ คุณจะเห็นว่าอูคูเลเล่มันมีตั้งแต่ร้อยถึงแสนบาท ถ้าราคากลาง ๆ จะเท่าไหร่ คิดเลขง่าย ๆ ก็ทราบ ฉะนั้นราคากลาง ๆ ไม่น่านำมาใช้ได้แบบยูนิเวอร์เซิล เพราะแต่ละร้านเกรดของอูคูเลเล่ต่างกัน บางร้านมีแต่ตัวละร้อยถึงพันต้น ๆ ราคากลาง ๆ อาจพันเดียว บางร้านที่มีครบทุกเกรด ราคากลาง ๆ ก็หลายหมื่น

สิ่งที่ดีที่สุดคือกำหนดงบเอาไว้ก่อนเป็นตัวเลข แล้วค่อยเอามาจับคู่กับอูคูเลเล่ที่ราคาอยู่ในงบของคุณ อย่างไรก็ตามจากประสบการณ์ของเรา มีหลายท่านมาก ๆ ที่ตั้งใจจะมาซื้ออูคูเลเล่ตัวละ 2 พัน แต่เดินออกไปกับตัว 2 หมื่น หลังจากได้ลองเปรียบเทียบกันแล้ว พบความแตกต่างอย่างชัดเจน อันนี้ก็เกิดการเพิ่มงบกลางอากาศขึ้น

2. ทำการบ้านมาเลยว่าชอบไซส์อะไร
อีกเรื่องที่น่าจะทราบมาก่อนไปร้านอูคูเลเล่ คือเรื่องไซส์ ที่สามารถดูคลิ๊ปแนะนำเรื่องไซส์ของเราก็ได้ ให้พอทราบว่าชอบขนาดไหนบ้าง แล้วเมื่อมาถึงร้านก็มาทดลองจับ ทดลองเล่นตัวจริงอีกที 

สำหรับอูคูเลเล่ขนาดที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน คือขนาดโซปราโน ที่เป็นไซส์มาตรฐานและดั้งเดิมของอูคูเลเล่ หลาย ๆ คนจะกลัวว่าเล็กไป แต่เอาเข้าจริง ๆ สายมันกดง่าย และมีความห่างของสายมากกว่ากีตาร์เสียอีก แถมไซส์นี้สายจะไม่ตึงด้วย เล่นนุ่มมือที่สุด ส่วนอีกไซส์ที่นิยมไม่แพ้กัน และเป็นขวัญใจของหลายคนคือขนาดคอนเสิร์ต ที่มีจำนวนเฟร็ทเยอะขึ้นและกว้างขึ้น 

ถ้าใหญ่ขึ้นมาอีกกจะเป็นขนาดเทนเนอร์ ที่ไม่ทราบทำไมคนมักเรียกกผิดว่า ทีนอร์กัน Doctor Motor Donor ล้วนอ่านว่า ด็อกกเตอร์ มอเตอร์ โดเนอร์ แล้ว Tenor มันจะเป็นทีนอร์ได้ไง? nor ไม่ใช่ นอร์ มันคือ เนอร์ ครับ 

ไซส์ใหญ่ที่สุดที่ไม่ค่อยเป็นที่นิยม คือบาริโทน อันนี้เสียงจะไม่ค่อยเป็นอูคูเลเล่เท่าไหร่ แต่ก็ยังไม่ใช่กีตาร์ ทว่าวิธีตั้งเสียงคือ 4 สายล่างของกีตาร์เลย บาริโทนเป็นอูคูเลเล่ที่ทำให้คนอูคูเลเล่สามารถเล่นอะไรที่เสียงทุ้มนุ่มลึกได้ เป็นอีกสเน่ห์ของอูคูเลเล่ และน่าจะไม่ใช่ตัวแรกของคนเริ่มเล่น


3. ทำความรู้จักกับแบรนด์อูคูเลเล่
เรื่องแบรนด์สำคัญมาก เพราะหากทราบสักนิดก่อนมา โดยเฉพาะหากมาที่ร้านที่คัดแต่อูคูเลเล่ดี ๆ ชั้นนำของโลกมาให้คุณเลือกอย่างที่ร้านเรา คุณก็จะรู้สึกดีกับมัน เพราะถ้าไปที่อื่นก็เจอแต่อูคูเลเล่ที่ไม่ทราบที่มาที่ไป และส่วนมากกคุณภาพก็ไม่น่าจะโอเคด้วย 

มีหลายครั้งที่มีท่านที่ไม่ทราบเกี่ยวกับแบรนด์ต่าง ๆ เมื่อเราส่งตัวดี ๆ ให้ลองเล่น ก็ไม่ได้สนใจอะไร คงจะเหมือนกับได้ไปนั่งรับประทานอาหารกับดาราดังระดับโลก ที่เราไม่รู้จัก ผมเลยคิดว่าน่าเสียดาย หากไปร้านดี ๆ แต่ไม่ทราบว่าตัวไหนดีไม่ดี เลยไม่ได้ประโยชน์เต็มที่เกี่ยวกับอูคูเลเล่เท่าที่ควรเมื่อมา

จะรู้จักแบรนด์ต้องทำอย่างไร? ง่ายสุดคือติดตามอ่านบทความเกี่ยวกับอูคูเลเล่ ดูคลิ๊ปรีวิว จากช่องทางต่าง ๆ ของเราได้เลย เพราะเราจะยุ่งอยู่กับอูคูเลเล่ดี ๆ ที่ดีจริง ๆ เท่านั้น ส่วนใครอยากหาช่องทางอื่น ก็ให้สอดส่องในนิตยสารอูคูเลเล่ของญี่ปุ่น Ukulele Magazine เขาจะมีภาพและสกู๊ปต่าง ๆ มากมาย และแบรนด์ที่มีขายที่ญี่ปุ่นและลงในนิตยสารนี้ ก็ของดีทั้งนั้นแน่ ๆ หรืออีกทีไปส่องตามเว็ปไซต์ร้านอูคูเลเล่ชั้นนำขอญี่ปุ่น ฮาวาย ก็จะเห็นว่ามีอูคูเลเล่อะไรที่ได้รับการยอมรับบ้าง ส่องบ่อย ๆ  เราจะคุ้นและเข้าใจไปเอง

อย่างไรก็ตามที่ง่ายที่สุดคือ เราเลือกมาให้แล้วจากประสบการณ์ยาวนาน ที่ลองผิดลองถูก เจ็บแล้วจำ ทำให้เราพอจะคัดเลือกอูคูเลเล่ที่เราว่าดีที่สุดในทุกระดับราคา และดีจริง ๆ ได้ตามนี้

อูคูเลเล่ที่ Kumabee คัดสรรมา

เริ่มๆ Pickapick M1 S1 และ สีๆ
เริ่มต้นที่โอเค aNueNue U Series
เริ่มต้นมาตรฐานญี่ปุ่น Kiwaya Student Model
เริ่มต้นที่ดีมาก Famous FS FC ทั้งหลาย
กลาง ๆ  Mainland/  KoAloha Opio/  Famous รุ่นที่ดีขึ้นมา
กลาง ๆ พรีเมี่ยม Kiwaya/ aNueNue AMM/AAA/ Rebel
ดีงาม Kiwaya รุ่นโหดๆ/ aNueNue Bird 
ดีได้อีก aNueNue Kyas Whale/ Black Whale
พรีเมี่ยม Kamaka/ Kanile'a/ KoAloha
ไฮเอนด์ บรรดาแบรนด์ไฮเอนด์หายากทั้งหลายแหล่

ถ้ารู้จักอูคูเลเล่ จะทราบว่าที่เราเลือกมาให้คุณคือที่สุดแล้วจริง ๆ เท่าที่จะมีให้ได้ในประเทศไทยครับ

4. ดูวิธีเล่นง่าย ๆ เพื่อมาลองเสียงที่ร้าน
ก่อนไปที่ร้านอูคูเลเล่ ถ้าลองจำการเล่นง่าย ๆ เพื่อเอามาใช้ลองเสียงได้ จะดีงามมาก ๆ เพราะคุณจะได้ลองเองเล่นเอง ได้สัมผัสเวลาเล่นเอง เพื่อที่จะได้เลือกอูคูเลเล่ที่เหมาะสมที่สุดได้อย่างสมบูรณ์แบบ

ถ้าคุณเตรียมส่วนนี้มา ไม่แน่ถ้าไปที่ร้านที่คนขายงง ๆ เรื่องอูคูเลเล่ คุณอาจเป็นคนเดียวที่เล่นได้ และต้องเป็นคนลองเสียงให้เขาฟัง แต่ร้านประเภทนั้นอาจไม่มีอูคูเลเล่ดี ๆ ให้เลือกครับ 

5. ดู ดม สัมผัส ฟัง ฟีล
ดูและค้นหาตัวที่มองแล้วปิ๊ง อูคูเลเล่ที่ดีคือตัวที่เราเห็นแล้วอยากหยิบมันขึ้นมาเล่น เวลาเล่นก็ต้องกอดมันไว้ในทรวง มันจะอยู่ใกล้ชิดกับเรามากกว่าคนรักของเราเสียอีก และถ้ามันทำให้คุณอยากเอามากอดเล่นบ่อย ๆ นั่นจะทำให้คุณเล่นได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ เช่นกัน ฉะนั้นหากไปเลือกกพร้อมคนอื่น ถ้าเขาชอบตัวไหน มันก้ไม่ใช่ตัวที่คุณชอบ ต้องให้คนที่จะเล่นเลือกเองดีสุด

เมื่อเลือกได้แล้ว เอาตัวที่ชอบมาถือ คุณจะได้กลิ่นมัน การเคลือบ การทำสี ของแต่ละที่แตกต่างกันไป ถ้าใช้เคมีที่เป็นพิษต่อร่างกาย มักจะมีกลิ่นเหม็น ชนิดที่ไม่อยากเอามาถือนาน บางตัวใช้แลคเกอร์ชั้นดีเคลือบ กลิ่นแลคเกอร์อ่อน ๆ ก็หอมดีเหมือนกัน หรือบางตัวใช้ไม้ที่มีกลิ่นหอมออกมา ก็น่าถือเล่นยิ่งนักก 

เมื่อคุณสัมผัสอุคูเลเล่ เล่นมันสักกพัก จะพบว่ามันเล่นสบายมือไหม ถ้าระดับความสูงของสายสูงไปจะเล่นยาก สตรัมสะดุด ถ้าต่ำไปจะติดเฟร็ทเกิดเสียงบัซเวลาเล่น ถ้าเฟร็ตคมเวลาเล่นจะระคายนิ้ว บางทีบาดเลือดออกก็มี ถ้าน้ำหนักไม่สมดุลย์หนักหัว หนักท้อง เวลาถือเล่นก็จะไม่สบาย ทั้งหมดนี้ทราบได้เมื่อสัมผัส 

เมื่อเราสตรัมลงไป เสียงจะดังขึ้นมา ตัวแย่ ๆ เสียงบาง เสียงทึบ หรือมีเสียงรบกวน ตัวดี ๆ จะเปล่งเสียงออกมาดัง กังวาล ไพเราะ ตามแต่ละคาแรคเตอร์ไม้ อันนี้อยู่ที่ความชอบของแต่ละคน เราเลือกที่เราฟังแล้วชอบ

ทั้งหมดนี้รวมเป็นฟีล หรือความรู้สึกที่ได้ถือดมฟังสัมผัสอูคูเลเล่ตัวนั้น ถ้าคุณรู้สึกดีกับมัน นั่นคืออูคูเลเล่ของคุณ ที่เกิดมาเพื่อคุณคนเดียว

6. เข้าใจสรรจธรรมของชนิดไม้
หลายคนเจอตัวที่ชอบแต่ต้องเลือกใหม่โค้งสุดท้ายเพียงเพราะสเป๊ค ที่หนักสุดคือเรื่อง โซลิด กับ ลามิเนต ที่บางคนตั้งใจจะมาซื้อตัวโซลิด แต่ไปติดใจเสียงสัมผัสตัวลามิเนต ทว่าพอทราบว่าเป้นลามิเนตก็เกิดว้าวุ่นใจ พาลจะไม่เอา

ผมขอบอกตามตรงเลยว่า ไม้โซลิดที่แย่ห่วยกว่าไม้ลามิเนตที่ดีครับ และอูคูเลเล่ดี ๆ บางทีก็ใช้ลามิเนต อูคูเลเล่เสียงแย่ ๆ หลายตัวทำจากไม้โซลิด!

เหตุผลง่าย ๆ ขอยกตัวอย่างอูคูเลเล่แบรนด์ Famous ของญี่ปุ่น จาก Kiwaya ที่มุ่งพัฒนาไม้ลามิเนต จนปัจจุบันเป็นทริปเปิลเลเยอร์ลามิเนต ให้เสียงออกมาดีจนน่าตกใจ มิหนำซ้ำยังมีความทนทานต่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง เหมาะกับญี่ปุ่นมาก  ที่มีหน้าร้อนสุดร้อนสลับหน้าหนาวสุดขั้ว ที่ถ้าเป็นโซลิดคือไม้เสี่ยงที่จะแตกหรืองอ  ด้วยเหตุนี้เขาจึงใช้ลามิเนตที่เมื่อสร้างเป็นอูคูเลเล่ด้วยงานฝีมือที่ปราณีต ตามสไตล์ญี่ปุ่น อูคูเลเล่เขาออกมาเสียงดีมาก ๆ

ในขณะเดียวกันแบรนดื OEM ของโรงงานแห่งหนึ่ง นำไม่โซลิดที่เหลือจากการใช้ผลิตกีตาร์มาทำอูคูเลเล่แย่ ๆ ออกมา นอกจากมันจะแย่ครบทุกส่วนแล้ว ไม้ที่ใช้ก็ดันหนาไป ทำให้เสียงอูคูเลเล่ทึบเกินห้ามใจ ทว่านำไปหลอกขายมือใหม่บ้าสเป็คได้ เป้นเรื่องน่าเศร้าที่พบเจอได้บ่าย ๆ เพราะกรณีนี้  50% เลิกเล่น และอีก 50% ที่ทนเล่นจนสำเร้จ จะมาหาตัวที่สองที่ดีจริง ๆ ที่เรา

เมื่อเช็คทุกอย่างจนเจอตัวที่ใช่แล้ว ลองดูว่ามาพร้อมกระเป่าไหม ถ้ามาพร้อมกระเป๋า กระเป๋าดีไหม มีบริการหลังการขาย ปรึกษาปัญหาอูคูเลเล่ได้ไหม มีกิจกรรมทางอูคูเลเล่ให้ทำไหม อันนี้พูดได้ก่อนเลยว่า ในประเทศไทยก็มีที่ Kumabee เรานี้แหละครับ ที่ดูแลกันยาว ๆ และทำกิจกรรมอะไรเกี่ยวกับอูคูเลเล่อยู่เรื่อย ๆ ฉะนั้นของเชิญชวน หากคุณหาอูคูเลเล่ดี ๆ สักตัว ให้ Kumabee รับใช้คุณเรื่องอูคูเลเล่นะครับ เพราะเรามีแต่อูคูเลเล่ดี ๆ ที่เราเลือกมาให้คุณเลือกอีกที